Bloeizones inspireren elkaar om door te groeien

Geplaatst op: 15 september 2022

Verspreid over heel Fryslân zijn dorpen en wijken bezig om van hun woonplaats een nog fijnere en gezondere omgeving te maken. Dat vergt een hoop transpiratie, maar er ontstond ook steeds meer behoefte aan inspiratie. Daarom werd op 7 september in De Fabriek in Wergea een inspiratiebijeenkomst georganiseerd. Om aan elkaar te vertellen hoe iedere bloeizone het aanpakt, en vooral ook om elkaar te leren kennen.

Van de inmiddels 18 bloeizones waren er 14 aanwezig, en dat was voor gedeputeerde Douwe Hoogland een prettige constatering. “We hebben destijds de bloeizones in het collegeakkoord van de provincie gezet als iets om met elkaar te verkennen. Maar nu zie je hoe er op talloze plekken echt iets aan het groeien is. De mogelijkheden voor de provincie om deze beweging te ondersteunen is beperkt, maar we benutten alles waar we invloed op hebben om de bloeizones aan de gang te houden,” aldus Hoogland aan het begin van de bijeenkomst.

Hierna gaf Jesse David Marinus van het Fries Sociaal Planbureau (FSP) een presentatie van de uitkomsten van het onderzoek werden de uitkomsten van het onderzoek ‘samenwerking tussen bloeizones en gemeenten’. “We zien dat de bloeizones allemaal hun eigen weg vinden om een vergelijkbaar doel te bereiken. Waarbij het altijd zoeken is naar de beste samenwerkingsvorm met gemeenten. De lokale overheden worstelen hier nog wel een beetje mee. Hoe je lokaal initiatief ondersteunt zonder het over te nemen,” reflecteerde de onderzoeker van het FSP. In november wordt het volledige onderzoeksrapport met handreikingen gepresenteerd.

Na deze presentatie was het woord aan de 14 Bloeizones. Iedereen gaf een korte pitch rond de vragen: hoe lang zijn we al bezig, waar zijn we naar op zoek en wat is een inspirerend voorbeeld. Naar aanleiding van deze pitches werd in het informele gedeelte van de bijeenkomst nog uitgebreid doorgepraat en werden contactgegevens uitgewisseld.

Regio Deal Zuidoost Friesland
De bloeizone beweging wordt op een aantal plekken onderdeel van beleid. Zo heeft gemeente Tytsjerksteradiel de ambitie uitgesproken een gemeentebreed netwerk van bloeizones te realiseren. En ook de Regio Deal Zuidoost Friesland vindt de bloeizone beweging een belangrijke en waardevolle ontwikkeling en wil deze ondersteunen. Op 12 juli 2022 is daarom vanuit de Regio Deal Zuidoost Friesland besloten om de dorpen de Wilgen, Aldeboarn, Steggerda, Bakkeveen, Wijnjewoude, Appelscha, Haulerwijk en de wijk Himsterhout in Drachten te benoemen als bloeizones in de regio. Het is de bedoeling dat deze bloeizones als pilot een eerste aanzet zijn voor een bloeizone-netwerk in ZO Friesland.

Kijktip: Mendelt Tillema in TiPiSa!

Geplaatst op: 1 augustus 2022

Mendelt Tillema groeide op in bloeizone Bakkeveen. Hij is dagelijks bezig met het bedenken en ontwikkelen van gezonder en klimaatvriendelijker eten. Een paar jaar geleden introduceerde hij een hamburger en een worstje die waren verrijkt met het gezonde zeewier (lees hier).

Hij heeft weer iets nieuws bedacht: het zwamcijsje, een veganistische versie van het alom bekende saucijzenbroodje. Met een vulling van oesterzwammen. Net zo knapperig en net zo lekker, concludeerden de proevers aan tafel.

Mendelt vertelt in TiPiSa! de achtergronden van het zwamcijsje en wat zijn plannen zijn om hiervoor een markt te creëren.

Klik hier voor het volledige artikel en het filmpje.

Dit artikel is geschreven door ‘SA! kijkt anders‘ en de foto is gemaakt door Siebe Kuipers.

Bloeizone 058 Samen Sterk(er) met de RUG

Geplaatst op: 13 juli 2022

12 juli ging bloeizone 058 Samen Sterk op bezoek bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) Campus Fryslân. Hier kregen ze een rondleiding in het bijzondere beursgebouw, een presentatie en een smaakvolle lunch. Maar de reden dat zij daar waren was voor de resultaten van het onderzoek.

Onderzoek
De RUG had de afgelopen 3 maanden de eetgewoonten van de deelnemers van 058 Samen Sterk in kaart gebracht. Het onderzoek was onder leiding van Tim van Zutphen (programma manager Food and Health) en uitgevoerd door Esmee de Jong (masterstudent Biomedical Sciences).
Het programmaonderzoek bestond uit een vragenformulier, gezamenlijk koken waardoor er werd gewerkt aan gezondere voedingskeuzes. Maar ook de bewustwording wat je met (vergeten) groenten kan doen was een eye-opener.
Het onderzoek is tegelijkertijd uitgevoerd met een andere groep: de “controlegroep”, om hiermee een eerlijk beeld te krijgen.

Resultaten
Uit de resulaten blijkt dat de deelnemers van 058 Samen Sterk veel meer groenten en fruit eten dan de controlegroep. Het programma van de RUG heeft ervoor gezorgd dat 70% tot 73% van de deelnemers hun voedingsgewoonten hebben aangepast en dat men dit een goede manier vond om meer te leren over voeding.
De ingrediënten van bewustwording van voeding, samen koken en het delen van kennis hebben ervoor gezorgd dat we trots mogen zijn op de goede resultaten. Het onderzoek heeft aangetoond dat het werkelijk bijdraagt aan een beter en gezonder eetpatroon van de deelnemers en dat verdient een dikke pluim!!

Hi!Noord Bloeizone podcast

Geplaatst op: 28 juni 2022

De tweede aflevering van de Hi!Noord Podcast staat online! ‘Samen gezond ouder worden‘. In Bloeizone Bakkeveen weten ze hoe je dat doet. In korte tijd werd het minder druk in de spreekkamer van de huisarts Jon Brouwers. In Friesland zijn inmiddels meerdere Bloeizones; plekken waar inwoners zelf het initiatief nemen om samen langer gezond te blijven. Zoals Bloeizone Wolwêze Sint Nyk! Beluister en abonneer je in je favoriete podcast-app. Voor Spotify klik hier.

Meer lezen over Hi!Noord?
Neem een kijkje op de website.

Geslaagde eerste bloeizone brainstormsessie!

Geplaatst op: 9 juni 2022

Graag willen we jullie bijpraten over de zeer geslaagde eerste Bloeizone brainstormsessie die we op zaterdag 23 april hebben gehad. Wat hebben wij veel energie gekregen van deze ochtend!
Er was een goede opkomst van 40 super enthousiaste Wergeasters. Daan Bultje van het Healthy Ageing Netwerk Noord Nederland (HANNN) heeft een informatief en inspirerend verhaal verteld en er werden voorbeelden gedeeld van initiatieven waar in Wergea al aan wordt gewerkt en die passen binnen het gedachtegoed van de Bloeizones. We kregen een zeer smakelijke en plantaardige lunch bereid met lokale Friese ingrediënten. Geïnspireerd door het eten in de Blue zones, waar de Bloeizones op gebaseerd zijn. Gemaakt door twee fantastische Bloeizone hobby koks.

Rondom de lunch hebben we in groepen gesproken over waar we trots op zijn als Wergeasters en hoe we er met elkaar voor kunnen zorgen dat Wergea nog meer een Bloeizone wordt.
Wat naar voren kwam was dat we vooral trots zijn op de saamhorigheid in het dorp, dat er een breed scala van activiteiten te doen is en dat we ook trots zijn op de verschillende ondernemers in Wergea. Dat talenten benut worden en dat jong en oud deelnemen.

Om van Wergea nog meer een Bloeizone te maken zou persoonlijk contact gestimuleerd moeten worden ezezou er meer focus kunnen komen op gezonde activiteiten en een gezonde omgeving. Het is het een uitdaging om iedereen te betrekken. Wat zou kunnen helpen is positieve communicatie (noemen wat je wilt bereiken in plaats van wat er mis of niet goed is) en praktische voorstellen. Er zijn prachtige ideeën ontstaan en we zijn erg blij dat we drie nieuwe leden mogen verwelkomen in onze Bloeizone werkgroep: Marc en Rinette Bulthuis en Anouk Smid. Na de zomer zullen wij weer van ons laten horen omdat er in de zomer al van alles op de planning staat in het kader van Wergea 600.

Wat we hebben gemerkt in onze verzameling van kennis over Bloeizones is dat je zelf de beste reclame bent om het gedachtegoed van de Bloeizones uit te dragen. We willen graag tips geven hoe je daar zelf op een praktische manier aan kunt bijdragen. Een begroeting op straat is al een mooie manier om te zorgen voor nog meer saamhorigheid en om persoonlijk contact te stimuleren. Wij dragen dat idee dan ook een warm hart toe, goeiedei!

Met een warme groet,

De werkgroep Bloeizone Wergea

Bloeizone Bakkeveen deel 4: Filmhuis Bakkeveen

Geplaatst op: 13 mei 2022

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden in Friesland om samen te werken aan geluk en gezondheid. In deel 4 spreek ik Sybrand Bosma, die als organisator betrokken is bij Filmhuis Bakkeveen. Het filmhuis is ontstaan uit enthousiasme en uit een behoefte aan saamhorigheid. Deze twee aspecten zijn ook belangrijk in het creëren van een bloeizone. Ik spreek hem op het terras in zijn tuin.

Hoe is het filmhuis in Bakkeveen opgericht?
Sybrand: “Er was hier een commissie sociaal-cultureel werk, op een gegeven moment lag die een beetje op zijn gat. Er kwamen wat nieuwe mensen in en die wilden het cultureel leven in Bakkeveen weer wat nieuw leven inblazen. En een van de dingen die ze wilden doen, was een filmhuis. Om de saamhorigheid van de mensen in Bakkeveen te vergroten. Toen heb ik gelijk gereageerd: ik doe mee!
In 2017 hebben we een start gemaakt. We hadden hier in de woonkamer al een paar proefvoorstellingen gegeven. Gewoon om eens te kijken, slaat het aan, komen er mensen op af. Er kwamen tussen zo’n 20 tot 25 mensen op af. We hadden mensen uit de buurt en wat vrienden en kennissen uitgenodigd. Heel spannend allemaal, maar dat ging goed en toen zeiden we van; “laten we het gewoon starten!
Er waren een stuk of drie locaties hier in Bakkeveen waarvan we dachten van: die komen wellicht in aanmerking. Je moet lekker kunnen zitten, op een makkelijke stoel met een kussentje erin, apparatuur moet goed wezen, goede beamer, goed geluid, goed scherm. Je moet een glaasje kunnen drinken om in de pauze of na die tijd elkaar te ontmoeten, van gedachten te verwisselen. En toen kwamen we terecht bij Dúndelle, aan de Mjumsterwei. We hebben zelf een groter scherm gekocht.”

Wie komen er naar het filmhuis?
Sybrand: In het begin kwamen er vooral mensen uit Bakkeveen maar zo langzamerhand zie je ook mensen komen uit omliggende dorpen. Het verspreidt zich een beetje als een olievlek, mensen nemen de kennissen en buren en vrienden mee. Je kunt ook vriend worden van Filmhuis Bakkeveen. We hebben op het ogenblik honderd vrienden. Dat is een goed teken denk ik. En tweehonderd mensen staan op de mailinglijst.
Mensen die nooít ergens anders naartoe gaan, die komen dan hier een keer. Die komen dan toevallig naast iemand te zitten waar ze een leuk gesprek mee hebben. En aan het eind van de avond hoor je: “Wat leuk!”. En niet alleen de film, maar ook het treffen van andere mensen. En we proberen ook zo laagdrempelig mogelijk te zijn. Mensen komen binnen, er ligt een koekje voor hun klaar. Ik open en sluit de avond. In de pauze borrelnootjes of iets dergelijks. Gewoon lekker ongedwongen. Wij lopen als commissie er een beetje tussendoor, hier en daar een praatje maken. Ik vind het prachtig om te doen. Iedereen vindt het leuk om dingen te doen waar hij zelf enthousiast van wordt.

Hoe kies je de films uit?
Sybrand: Om de films te mogen draaien, heb je een licentie nodig. De films zelf kun je vooral krijgen in de bibliotheek, dat is helemaal niet zo moeilijk. Van tevoren moet je je een beetje afvragen van, hoeveel bezoekers krijg je volgend jaar. Je moet natuurlijk wel voor mooie films zorgen. In de Leeuwarder Courant staan altijd recensies en ik ga zelf naar films toe: Noordelijk Filmfestival, filmweekend op Vlieland, en andere filmhuizen. Elke film die wij draaien, bekijk ik. Dus de andere commissieleden die moeten maar afgaan op mijn smaak. Ik mag graag naar films kijken, maar er zijn genoeg films die ik na een kwartier uitzet. Die worden dan ook niet gedraaid bij ons. Ik denk dat ik aardig kan inschatten wat de mensen leuk vinden.

Waarom is dit voor jou belangrijk?
Sybrand: Ik geniet er elke keer van wanneer de zaal vol zit. Je kan het resultaat zien van wat je hebt geproduceerd. Ik baal er een beetje van, wanneer mensen in het begin wel komen maar later afhaken. Wij moeten er dus voor zorgen dat wij goeie films draaien. Na afloop krijgen ze een scheurbriefje en dan kunnen ze de film beoordelen. Dat leveren ze dan in en aan het eind van de avond bekijken wij wat het opgeleverd heeft. Die is tot nu toe heel hoog. Het mooiste vind ik het altijd als we naar de film zitten te kijken en de zakdoekjes tevoorschijn komen. Ik hoor overal gesnotter en dan heb ik een topavond. Of ze lachen mee. Dat je merkt, ze zitten helemaal in de film. Dat ze na afloop zeggen; “Sybrand, we hebben een topavond gehad”.

Heb je verder nog plannen?
Sybrand: Er staat een hoge toren in Bakkeveen, de uitkijktoren. Het mooiste lijkt mij een keer om daarbovenop een film te draaien. Op het hoogste platform. En dan op het platform daaronder een hapje en een drankje halen. En dan een film draaien die gaat over een bergbeklimmer. Zulke films zou ik dan willen draaien, iets wat bij de locatie past. Dus meer films op locatie vertonen. Ook bijvoorbeeld in een stal, een films over een dierenarts of boer. Dit soort dingen kunnen, als je maar enthousiastelingen hebt. En als je er maar zelf achter staat, dan lukt het.

Conclusie
Sybrand Bosma brengt inwoners van Bakkeveen bijeen. Helaas zijn de filmavonden door de covid-19 crisis nu even niet mogelijk. Maar gezien zijn enthousiasme, passie en ideeën, zal hij ook daar wel weer een mogelijkheid in zien. Kortom: door te doen waar je hart een sprongetje van maakt, dat lijkt de manier waarop Bakkeveen een bloeizone aan het worden is.

Meer lezen? Klik hier.

Dit is voorlopig het laatste deel uit de serie ‘Bloeizone Bakkeveen’

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Bloeizone Bakkeveen deel 3: Zeewierburgers

Geplaatst op: 13 mei 2022

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden in Friesland om samen te werken aan geluk en gezondheid. In deel 3 spreek ik Mendelt Tillema, die met zijn zeewierburger nog meer smaak geeft aan het leven in Bakkeveen. Met de Bloeizone werkgroep heeft hij de UmaBurger ontwikkeld.

Waarom zeewierburgers?
Mendelt: Ik ben vanuit mijn studie bij een zeewierboerderij geweest. Wat ik heel gaaf vond, was dat je ontzettend hoogwaardige voeding kan creëren zonder dat je je zoet water of veel land nodig hebt, waar allebei schaars is en steeds schaarser wordt. Ook zijn er geen pesticiden of mest nodig om zeewier te laten groeien. Vanuit dat idee dacht ik; daar zit iets heel erg gaafs in.
Ik vroeg mezelf af: wat is eigenlijk het grootste probleem? Waarom is er een behoefte aan betere voeding? We eten meer bewerkte voeding dan ooit, waardoor we heel energiedicht eten binnenkrijgen met weinig vezels en veel zout. Daar zijn we zo in doorgeslagen dat we ondanks alle medicijnen en ontwikkelingen in de medische wereld toch steeds ongezonder worden.
Alle bovengenoemde invalshoeken die te maken hebben met het voedselvraagstuk hebben Mendelt enthousiast gemaakt om een voedselproduct met zeewier te ontwikkelen.

Hoe ben je de zeewierburger gaan maken?
Mendelt: Vanuit onze interesse zijn we begonnen met een burger hier in het dorp. We wilden de meest verantwoorde burger maken. Een burger is het icoon van het westerse eten. Het is een makkelijk product om mee te beginnen, want iedereen kan het klaarmaken, je eet het makkelijk weg en het is aantrekkelijk genoeg. We zijn begonnen met zeewierbonenburgers. 150 zeewierbonenburgers zijn in het dorp geproefd. Maar die bonen sloegen totaal niet aan. De meest voorkomende reactie was: waar is de bacon? En: kan je hiermee stoppen? Dus het was vrij duidelijk dat hier geen toekomst in zat.
Toen zijn we gaan kijken: waarom werkt dit niet? En we kwamen erachter dat het te ver bij de mensen vandaan stond en dat de smaak gewoon niet klopte. Met die twee dingen zijn we gaan puzzelen. We moesten iets maken dat meer aansluit bij de eetcultuur.
Nu hebben we de bonen weggelaten en alleen zeewier gebruikt als toevoeging. Ik geloof echt dat zeewier het ingrediënt van de toekomst is. Het is het meest duurzame dat er is. Zoals ik al eerder zei: er is geen enkel gewas dat duurzamer is dan zeewier, juist omdat er geen land of zoet water voor nodig is. Daarnaast heeft het een ontzettend hoge voedingswaarde. In zeewier zitten bizar veel vezels en goede vetten en het kan de smaak een ‘boost’ geven.

De UmaBurger: wat is het verschil met de traditionele hamburger?
Deze UmaBurger bestaat uit Nederlands rundvlees en Europees zeewier. De burger bevat bijna de helft minder toegevoegd zout en meer calcium, kalium en magnesium.

Mendelt:
Met deze burger heeft meer smaak en sappigheid terwijl er bijna de helft minder zout en vet gebruikt wordt. Zo lever je een bijdrage aan een beter voedingspatroon.  Zeewier is een van dé ingrediënten van de voeding van morgen.

De UmaBurger wordt geserveerd bij Camping De Wâldsang in Bakkeveen en is te koop bij de Slagerij van Eik.

Volgende keer deel 4: Filmhuis Bakkeveen.

Meer informatie? Klik hier

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

 

Bloeizone Bakkeveen deel 2: De weg naar kleur

Geplaatst op: 13 mei 2022

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden in Friesland om samen te werken aan geluk en gezondheid. Dit keer deel 2 van de serie.

“Wat helpt is een dwars kind, het verandert, het begint”
– Anne Vegter (Dichter des Vaderlands, uit: De middelen)

Bereikbaar Groen
Eén van de steunpilaren van Bloeizone Fryslân is Bereikbaar Groen. Je zou zeggen, dat is volop aanwezig in Bakkeveen door alle bomen, weilanden en natuurgebieden. Maar ook de kwaliteit van groen telt, juist in de buurten in Bakkeveen. Op initiatief van een groep inwoners komt er nu steeds meer kleur.

Stokrozen
Een initiatief binnen Bakkeveen is het laten groeien van stokrozen. Zo zijn er een handvol huizen langs de vaart waar in de zomer stokrozen tegen de huizen aan bloeiden. Ze geven Bakkeveen een vriendelijk aanzicht; je bent welkom hier, het is hier gezellig! Ze doorbreken daarmee het monotone van een huis en zijn een feestje voor het oog.

(On)bereikbaar Groen
De gemeente voorziet in het groen in wijken en het onderhoudt daarvan. Dit is het groen dat er is, dat net even beter is dan alleen asfalt en stoeptegels. Aan de andere kant is dit ook groen dat dus niet direct bepaald wordt door de inwoners zelf. Ook dit is aan het veranderen in Bakkeveen.
Vanaf het huis van Annemarie fietsen we naar Iepie. Iepie is al 82 jaar en woont in een seniorenwoning. Sinds kort heeft ze vanaf haar terras een ander uitzicht waar ze erg blij mee is. Dit voorjaar heeft de Doarpstún Bakkefean groep een stuk gemeentegrond opnieuw ingericht.

Om te weten te komen hoe deze verandering is ontstaan, praat ik zowel met Iepie van Valen als met Geert Louwes en Annemarie Bongers. Hij is van huis uit hovenier en heeft zo’n 22 jaar lesgegeven in het vmbo. Hoewel hij nu met pensioen is, zet hij zijn hobby’s in volle vaart door. Een betere omgeving om dat te doen dan Bakkeveen is er haast niet. Planten horen daarbij. Vanuit de projectgroep Doarpstûn Bakkeveen voert hij initiatieven uit die kleur geven aan het leven in Bakkeveen. Zij lichten mij in over hoe er kleur is gekomen in Bakkeveen dit jaar.

Geert, kun je meer vertellen over de aanleiding tot dit project?
Geert Louwes: “Leven in een gezonde en kleurrijke omgeving: de Doarpstûn Bakkefean houdt zich daarmee bezig. Wij zijn daar nu voor het derde jaar bezig. Iepie had al een paar keer geklaagd, dat ze het te hoog vond. Ze kon de straat niet meer zien.”

“Wij hebben dus op een gegeven moment, met inwoners van Bakkeveen rondjes gedaan door het dorp. Zo hebben we allemaal geïnventariseerd. En toen gingen we denken, van wat zou hier nou kunnen veranderen? Waar zouden we het groen kunnen versterken op een andere manier? Daar zijn allemaal ideeën uit gekomen en daar plukken we constant iets uit.”

Iepie, hoe heb jij deze verandering ervaren?
Iepie van Valen: “Ik ben wat een ander mens, ik houd wel wat van dit. Niet iedereen hoor. Maar ik vind het heel mooi. Ik zat hier achter zo’n dik bos. Als ik in de kamer stond, dan moest ik staan, als ik eroverheen wilde zien. En dan zei ik altijd tegen de mensen die hier aan het werk waren, moet je daar even een stukje af halen. En die deden dat dan. Want ik zei: oudere mensen die moeten niet achter de geraniums, maar die willen ook niet achter een bos vol zitten!”

“Ja, en toen ging ik er weer een keer heen en en ik zei: wil je wel even een stukje van het bos af doen? Nee mevrouw, we willen het wel doen, maar dan moet u eerst de gemeente even bellen. Dus toen belde ik Geert, uit het plaatselijk belang, kun je er ook werk van maken? Want nu moet ik naar de gemeente bellen. En toen zei hij: “Ik zal het in de vergadering naar voren brengen”. En toen stond ik hier later, en zeiden ze: “Het gaat er allemaal uit!”.

Geert, hoe verschilt het met wat het eerst was?
Geert Louwes: “Wat hier stond, was ook niks. Je moet bedenken dat wat hier stond: die planten stonden er al bijna vijftig jaar. Deze huizen zijn net zo oud. Nu staan hier 3.000 vaste planten in de grond. Dit hebben we dit voorjaar geplant. We werken samen met de gemeente. En we hebben bedacht om hier met vaste planten te gaan werken. Dat zie je tegenwoordig steeds meer in openbare groen. Het kattenkruid hier tegenover zit vol met hommels.”

Annemarie Bongers: “En een verloren zonnebloem!”

Geert Louwes: “Daar is over na gedacht, dat is het effect!”

Hoe hebben jullie dit voor elkaar gekregen?
Geert Louwes: “We hebben subsidie gekregen van de gemeente. En we hebben hier ook de vlooienmarkt Bakkeveen, die hebben daar wat in gesubsidieerd. Van plaatselijk belang hebben we wat geld gekregen, en van het Iepen Mienskip Fonds. Dus daar hebben we een leuk subsidiepotje. Het onderhoud doen we hier ook zelf, met een groep.”

Annemarie Bongers: “Zo zet je steeds kleine stapjes. Want het was een hele klus om dit aan te leggen, en dit is nog maar een stukje van Bakkeveen.

Is het ook financieel de moeite waard?
Geert Louwes: “Er zit een kostenplaatje aan. Qua aanlegging is dit heel duur. Je moet 8 à 9 planten per vierkante meter zetten. Dan zit je op zo’n euro per vierkante meter. Maar qua onderhoud, ik heb ook met andere hoveniers gesproken die dit ook doen, kan dit wel 25 jaar mee. Dan moet je het goed onderhouden en dan is het qua onderhoud veel goedkoper.”

Wat is hier de rol van inwoners en de gemeente in het creëren van draagvlak?
Geert Louwes: “Dat initiatief moet vanuit het dorp komen. Van onderop. Van, kijk, dit zouden we nou graag willen. Maar als de gemeente zegt, zo moet het, dan zegt iedereen; nou laat maar zien. En als het vanuit het dorp komt, van zo kan het, dan worden de mensen ook actief.”

“Dat is dit jaar dus mislukt, dat draagvlak uitbreiden is niet gelukt (door de covid-19 pandemie). Wel voor een deel, maar we hadden meer mensen erbij betrokken willen hebben, ook met cursussen (voor tuinieren). Die zouden starten op half mei. Dan gaat het veel meer leven. Dat stond dan weer stil, door corona. Maar we houden goede moed en volgend jaar kijken we wel weer. Dan proberen we het weer opnieuw, dat blijft.

Annemarie Bongers: “Onze bedoeling is dat dit op veel meer plekken in het dorp komt, op saaie stukken. Dan wordt het ook veel leuker om door zo’n dorp te fietsen. Het is zo saai, het openbare gebied hier. Ook voor de vlinders en de bijen. En nu je variatie gaat toepassen wordt het voor iedereen, zowel voor mens als voor dier interessanter.”

Hoe is de relatie tussen Doarpstún Bakkefean en de gemeente?
Geert Louwes: “De communicatie moet ook goed zijn. Ook al ben je afhankelijk van, krijgen we de gemeente mee? Wij hebben ook wel een beetje de vrije hand van de gemeente. Als wij nou iets vinden en dan hoeven we eigenlijk maar te bellen en meestal is het wel goed. Dat scheelt ook.”

Annemarie Bongers: “We hebben inmiddels een goede naam. Ze vertrouwen ons.”

Iepie van Valen: “En ik heb ook een goede naam!”

Geert Louwes: “Je moet ook niet zeggen: dit wil ik. Maar je moet het even brengen, van: hoe zou het anders kunnen? Even een idee geven. Maar we zeiden; langs de vaart willen we wel bloembollen planten. Nou door bloembollen te planten krijg je dus ook meer insecten. Zaai je het in met goudbloemen, dan heb je daar de hele zomer plezier van. Goed, dat kan dan. Dan zet je de frees erin, dat betaalt dan de gemeente. En wij planten de bloembollen erin.

Met welke projecten geven jullie nog meer kleur aan Bakkeveen?
Geert Louwes: “We hebben nu 140.000 bloembollen in de grond. Ze zijn een derde duurder dan normaal, maar het wel de keuze die je maakt. Er is niet een product dat zo veel bestrijdingsmiddel heeft dan bloembollen.”

Annemarie Bongers: “Wij willen het dorp leefbaarder maken, dan moet je ook de goede spullen hebben. Die bloembollen halen we in Noord-Holland bij de biologische bollenboer Huiberts in Sint Maartensburg.”

Geert Louwes: “We hebben ook in al die velden waar we bollen hebben geplant ook allemaal veldbloemen gezaaid. Het komt wel, maar het gaat wel langzaam. Maar ik denk dat het volgend jaar wel gaat. Het kan soms zijn dat er een jaar overheen gaat, dat het zaad bijna niks doet, en dan zomaar ineens wel.”

Annemarie Bongers: Dit voorjaar hebben mensen zelf uit het dorp cosmea plantjes gekweekt . En mensen van Doarpstún Bakkeveen zijn dat uit gaan delen. Het is zo leuk, soms zien je in een tuin waar niks staat, 1 cosmea plantje staat.

Geert Louwes: “Maar goed, kijk er moeten hier mensen gewoon even op komen, van dit is leuk, dit willen wij ook wel in onze tuin. Het is eigenlijk het doel van ons dat we meer tegel uit de tuin krijgen, en dan planten erin.”

“We hebben ook ongeveer 70.000 blauwe druifjes geplant (blauw omdat: Blue Zone Bakkeveen). In het voorjaar bloeiden ze mooi, maar toen kwamen we met de corona, dus mocht niemand iets. En toen hebben we een wandeltocht uitgezet langs al onze blauwe druifjes-velden, hier in Bakkeveen, in de bebouwde kom. Dat was 2,5 kilometer. Ik weet niet hoe veel gebruik daarvan is gemaakt, maar als je dan 2,5 km hebt gewandeld, ben je toch weer actief bezig.”

Annemarie Bongers: “We hebben nu ook twee locaties op het oog, waar dorpsbewoners plantjes kunnen kweken voor het dorp.”

Geert Louwes: “Misschien dat het iets is voor activiteitenbegeleiding voor ouderen!”

Conclusie
Zoals je leest, komen er uit het ene initiatief weer ideeën voor andere initiatieven. Bakkeveen gaat door met structureel meer kleur aanbrengen. Deze weg naar kleur maakt veel creatief los, die bijdraagt aan geluk en gezondheid. Zelf en ook samen kun je meer kleur aan het leven geven. Wie nu door Bakkeveen komt, ziet de stokrozen. Ook al zijn het nu taaie stengels geworden die heen en weer zwaaien in de wind, ze herinneren je aan een zomer vol kleur, en doen je verlangen naar kleurrijke maanden die nog moeten komen.

Volgende keer deel 3: Zeewierburgers.

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Bloeizone Bakkeveen deel 1: Ruggengraat van de toekomst

Geplaatst op: 13 mei 2022

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden om samen te werken aan geluk en gezondheid. Dit keer deel 1 van de serie.

“Dat ús eagen om ’e romte sykje, om wat west hat net allinnich, mar ek om wat wêze moat.”
– Abe de Vries

Wie richting Bakkeveen fietst, passeert één voor één de bomen die als groene zuilen de weg naar het dorp wijzen. Tussen deze bomen ligt de vaart, die de dorpskern kaarsrecht in twee helften deelt (afbeelding 1). Deze vaart is een historische ruggengraat van Bakkeveen: het herinnert naar de tijd van de export van turf. Maar wat Bakkeveen ooit geweest is, is niet wat het nu is, en ook niet wat het in de toekomst zal zijn. Die ruggengraat van de toekomst in Bakkeveen: die wordt nu gevormd.

Midden in het dorp staan twee doeken. Op het ene “Op weg naar Blue Zone Bakkeveen” en op het andere staat “Doarpstún Bakkefean” (zie afbeelding 2).

Deze doeken staan symbool voor de ruggengraat van de toekomst. De Amerikaanse Blue Zone, een bestaand leefstijlconcept gebaseerd op regio’s waar mensen langer leven, is de inspiratie geweest voor de Bloeizone Fryslân beweging. Het zijn inwoners van Bakkeveen die zich afvragen: “Hoe wil ik leven?” en “Hoe willen wij met elkaar leven?” Het motiverende element van de Bloeizone Fryslân beweging is het besef dat het samen zoeken naar antwoorden hierop kan leiden tot collectieve veranderingen in de manier van leven. Deze doeken maken de vastberadenheid zichtbaar die nodig is om samen initiatieven op te zetten en te durven veranderen.

Afgelopen zomer bezocht ik Annemarie Bongers in Bakkeveen. Zij is één van de actieve leden van deze beweging in Bakkeveen. Samen fietsten we door Bakkeveen langs initiatieven die in ontwikkeling zijn. Volgende keer deel 2: de weg naar kleur.

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.